بسیاری از افراد در هنگام راه رفتن، ورزش کردن یا بلند شدن از روی صندلی، متوجه صدا دادن مفصل لگن خود میشوند. این صداها معمولاً به صورت تقتق یا کلیک شنیده میشوند. در اکثر موارد، این پدیده بیخطر است و نیازی به نگرانی ندارد. با این حال، اگر این صدا با درد یا محدودیت در حرکت همراه باشد، میتواند نشاندهنده یک مشکل جدیتر در مفصل باشد. شناخت دلایل این موضوع به شما کمک میکند تا بهتر از سلامت استخوانهای خود مراقبت کنید.
درگیری و آسیب مفصل لگن
سندروم اسنپینگ لگن چیست؟
نام علمی حالتی که در آن لگن صدا میدهد، سندروم اسنپینگ هیپ (Snapping Hip Syndrome) است. این وضعیت زمانی رخ میدهد که تاندونهای اطراف مفصل ران دچار التهاب میشوند. در واقع تاندون هنگام عبور از روی برجستگیهای استخوانی لگن، گیر کرده و سپس با یک جهش حرکت میکند. این پرش تاندون باعث ایجاد صدای تقتق میشود. این عارضه در ورزشکاران جوان، ژیمناستها و رقصندگان باله بسیار شایع است.
انواع مختلف صدا دادن لگن
علت اصلی صدای لگن بستگی به محل بروز آن دارد. متخصصان این مشکل را به سه دسته اصلی تقسیم میکنند:
1. سندروم خارجی
این مدل شایعترین نوع سندروم لگن صدادهنده است. در این حالت، نوار بافتی به نام باند ایلیوتیبیال (IT Band) که در بخش بیرونی ران قرار دارد، دچار مشکل میشود. وقتی این بافت بیش از حد سفت شود، در عبور از روی استخوان ران گیر میکند. این اتفاق باعث میشود فرد هنگام دویدن یا بالا رفتن از پلهها احساس پرش و صدا در بخش خارجی لگن داشته باشد.
معاینه رایگان توسط فیزیوتراپیست محسن بیات
اطلاعات تماس خود را وارد کنید.
توجه داشته باشید؛ فیزیوتراپی راحیل در شهر اصفهان قرار دارد.2. سندروم داخلی
این نوع مربوط به تاندونهای جلوی لگن است. در اینجا تاندون ایلیوپسواس که عضله داخلی لگن را به ران وصل میکند، از روی استخوان لگن عبور کرده و صدا تولید میکند. برخلاف نوع خارجی، درد و صدای این سندروم در قسمت جلو و کشاله ران حس میشود. این وضعیت در رقصندگان باله که پاهای خود را زیاد میچرخانند بسیار دیده میشود.
3. سندروم داخل مفصلی
این حالت برخلاف دو مورد قبلی، مربوط به عضلات یا تاندونها نیست. در واقع یک مشکل ساختاری در داخل خودِ مفصل وجود دارد. پارگی لابروم (غضروف لبه کاسه لگن) یا وجود قطعات شکسته استخوانی در فضای مفصلی میتواند عامل آن باشد. این نوع صدا دادن معمولاً به صورت ناگهانی رخ میدهد و اغلب با درد شدیدی همراه است.
علت صدا دادن مفصل ران و لگن
دلایل دیگر صدا دادن مفصل لگن
علاوه بر سندروم اسنپینگ، عوامل دیگری هم در ایجاد این صداها نقش دارند:
- کوتاه شدن عضلات: نشستن طولانی یا نداشتن تحرک باعث خشکی و کوتاهی عضلات میشود. این عضلات سفت در هنگام حرکت با استخوانها برخورد کرده و صدا تولید میکنند.
- وجود گاز در مفصل: مایع مفصلی حاوی حبابهای گاز است. گاهی این حبابها هنگام حرکت میترکند و صدایی شبیه شکستن انگشتان ایجاد میکنند که کاملاً بیخطر است.
- تغییرات غضروفی: با افزایش سن یا ورزشهای بسیار سنگین، غضروفها دچار ساییدگی میشوند. در این حالت استخوانها روی هم میلغزند و صدای غیرطبیعی ایجاد میکنند.
علائمی که باید جدی بگیرید
اگر صدا دادن لگن شما با علائم زیر همراه است، باید به پزشک مراجعه کنید:
- درد شدید در ناحیه ران یا کمر
- احساس گیر کردن یا قفل شدن مفصل
- تورم و التهاب در اطراف مفصل ران
- احساس ناپایداری و لغزش هنگام راه رفتن
- کاهش توانایی حرکت و خشکی صبحگاهی
روشهای درمان و پیشگیری از صدا دادن مفصل لگن و ران
درمان این مشکل معمولاً در چند مرحله انجام میشود. اکثر بیماران با روشهای ساده و غیرجراحی بهبود مییابند:
تمرینات کششی و فیزیوتراپی
اصلیترین راه درمان، افزایش انعطافپذیری است. انجام منظم نرمشهای کششی مخصوص لگن و ران میتواند اصطکاک تاندونها را از بین ببرد. فیزیوتراپیست با آموزش تمرینات تقویتی برای عضلات شکم و سرینی، فشار را از روی مفصل برمیدارد.
نرمشهای کششی مخصوص لگن و ران میتواند اصطکاک تاندونها را کاهش دهد
تمرینات کششی برای صدا دادن مفصل لگن
تغییر سبک زندگی، دارو و فیزیوتراپی
در مراحل اولیه، استراحت و استفاده از کمپرس سرد برای کاهش التهاب توصیه میشود. در کنار درمانهای دارویی، فیزیوتراپی کف لگن نقش مهمی در کاهش علائم و بهبود عملکرد مفصل دارد. پزشک ممکن است برای تسکین درد، داروهای ضدالتهاب تجویز کند. در موارد مقاومتر، تزریق کورتیکواستروئید در محل درگیری تاندون میتواند بسیار مؤثر باشد.
جراحی
اگر هیچکدام از روشهای بالا جواب ندهد و درد بیمار شدید باشد، از جراحی استفاده میشود. در این روش، پزشک با جراحی آرتروسکوپی یا باز، تاندون سفت شده را آزاد کرده یا غضروفهای آسیبدیده را ترمیم میکند.
چگونه از صدا دادن لگن پیشگیری کنیم؟
برای جلوگیری از بروز این مشکل، رعایت چند نکته ساده ضروری است:
- اول از همه، همیشه قبل از ورزش بدن خود را گرم کنید. این کار جریان خون را در عضلات افزایش داده و آنها را منعطف میکند.
- دوم، نوشیدن آب کافی برای روان ماندن مفاصل بسیار مهم است.
- سوم، حتماً از کفش مناسب استفاده کنید؛ کفشهایی که قوس پا را به خوبی حمایت میکنند، فشار وارد بر لگن را کاهش میدهند.
- در نهایت، بعد از هر فعالیت سنگین به بدن خود اجازه استراحت بدهید تا بافتها بازسازی شوند.
سوالات متداول
۱. آیا صدا دادن لگن بدون درد خطرناک است؟
خیر، در اکثر موارد این صداها ناشی از جابجایی تاندونها یا حبابهای گاز است و اگر دردی حس نمیکنید، جای نگرانی نیست.
۲. چه ورزشهایی برای کاهش صدای لگن مفید است؟
حرکات کششی مخصوص لگن، یوگا، شنا و پیادهروی ملایم بهترین گزینهها برای بهبود انعطافپذیری و کاهش این صداها هستند.
۳. آیا سندروم اسنپینگ لگن خود به خود درمان میشود؟
اگر علت آن کوتاهی عضله باشد، با استراحت و انجام تمرینات کششی در منزل بهبود مییابد، اما موارد داخل مفصلی نیاز به بررسی پزشکی دارند.
۴. چه زمانی باید برای صدای لگن به پزشک ارتوپد مراجعه کرد؟
زمانی که صدا با درد، تورم، لنگیدن در هنگام راه رفتن یا احساس قفل شدن مفصل همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.
