تقریباً همه ما گزگز دست را تجربه کردهایم. این احساس مثل سوزن سوزن شدن یا خواب رفتن است. گاهی موقتی است و زود رفع میشود. اما اگر تکرار شود، نگرانکننده میشود. گزگز دست یک علامت است، نه بیماری. میتواند نشاندهنده مشکلات مختلفی باشد. در این مقاله، علل گزگز دست در خواب و بیداری را بررسی میکنیم. جملات ساده استفاده میشود تا خواندن آسان باشد.
گزگز دست چیست؟
گزگز دست احساس ناخوشایندی است. مثل مور مور شدن یا بیحسی. وقتی عصب تحت فشار قرار میگیرد، رخ میدهد. مثلاً وقتی دست زیر سر میخوابید. فشار برداشته شود، احساس کم میشود. اما اگر مکرر باشد، ممکن است بیماری زمینهای باشد. بیماریهایی مثل دیابت، سندرم تونل کارپال یا فتق دیسک گردن.
علل گزگز دست در خواب
گزگز دست در خواب شایع است. اغلب به دلیل وضعیت بد بدن است. اما گاهی جدیتر است.
دلایل شایع
- وضعیت خواب نامناسب: قرار گرفتن دست زیر بدن یا بالش میتواند به عصب فشار وارد کند و علاوه بر بیحسی دست، در برخی افراد احساساتی شبیه گزگز پا در شب نیز ایجاد شود.
- سندرم تونل کارپال: عصب مچ تحت فشار. علائم شبها بدتر میشود.
- فتق دیسک گردن: دیسک بیرون میزند و عصب را فشار میدهد. درد به دست میرسد.
- سندرم تونل کوبیتال: عصب آرنج فشرده. گزگز در شب افزایش مییابد.
- کمبود ویتامین: مثل ویتامین B12. باعث اختلال عصبی میشود.
- اضطراب: استرس عضلات را سفت میکند. جریان خون کم میشود.
- دیابت: نوروپاتی ایجاد میکند. گزگز در شب بیشتر است.
- کمکاری تیروئید: مایع جمع میشود و عصب را فشار میدهد.
علل گزگز دست در بیداری
در بیداری، گزگز دست اغلب به فعالیتها مربوط است. ممکن است موقتی یا مزمن باشد.
دلایل شایع
- فعالیتهای تکراری: مثل تایپ کردن. باعث سندرم تونل کارپال میشود.
- فشار روی عصب: نشستن طولانی با دست زیر بدن.
- کمبود ویتامین: ویتامین B6 یا E. هم کمبود و هم زیاد آن مشکلساز است.
- دیابت: قند بالا عصب را آسیب میزند.
- روماتیسم مفصلی: التهاب عصب را فشرده.
- ام اس: سیستم ایمنی به عصب حمله میکند.
- داروها: برخی داروها عصب را آسیب میزنند. مثل داروهای شیمیدرمانی.
- بارداری: مایع اضافی عصب را فشار میدهد.
- نوروپاتی الکلی: الکل طولانیمدت عصب را خراب میکند.
- آسیب عصب رادیال: مشکل در صاف کردن دست.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- اگر گزگز دست بدون دلیل است، مراجعه کنید.
- اگر مکرر و بدتر شود.
- اگر به قسمتهای دیگر بدن برسد.
- اگر در هر دو دست باشد.
- اگر با فعالیت تکراری مرتبط باشد.
- اگر فقط در یک انگشت باشد.
- اگر با ضعف، سرگیجه یا درد همراه باشد. سریع به پزشک بروید.
تشخیص علت گزگز دست
تشخیص سخت است. پزشک سوال میپرسد. معاینه فیزیکی میکند. سابقه پزشکی بررسی میشود.
- آزمایش خون: برای ویتامین، قند، تیروئید.
- تصویربرداری: MRI یا سونوگرافی.
- نوار عصب و عضله: برای آسیب عصبی.
متخصص مغز و اعصاب کمک میکند.
درمان گزگز دست
درمان به علت بستگی دارد. اگر فشار موقتی، وضعیت را تغییر دهید.
- برای سندرم تونل کارپال: مچبند، دارو، جراحی.
- برای کمبود ویتامین: مکمل بخورید.
- برای دیابت: قند را کنترل کنید.
- ورزش: کششی برای بهبود گردش خون.
- استراحت: از فعالیت تکراری دوری کنید.
- اگر اضطراب: آرامش تمرین کنید.
پیشگیری از گزگز دست
وضعیت خواب را درست کنید. بالش مناسب استفاده کنید. ورزش منظم کنید. رژیم غذایی سالم. ویتامین B زیاد بخورید. استرس را کم کنید. از الکل دوری کنید. اگر کار تکراری دارید مابین کار، استراحت کوتاه داشته باشید.
سوالات متداول
آیا گزگز دست در خواب خطرناک است؟
اغلب نه. اما اگر مکرر، ممکن است نشاندهنده بیماری باشد. به پزشک مراجعه کنید.
کمبود کدام ویتامین باعث گزگز دست میشود؟
ویتامین B12 و B6. مکمل بگیرید اگر کمبود دارید.
گزگز دست چپ نشانه چیست؟
ممکن است فشار عصب یا مشکل قلبی. اگر با درد قفسه سینه، سریع چک کنید.
چطور گزگز دست را در خانه درمان کنیم؟
دست را حرکت دهید. کشش کنید. گرم نگه دارید. اگر ادامه داشت، پزشک ببینید.
آیا استرس باعث گزگز دست میشود؟
بله. استرس جریان خون را کم میکند. آرامش کمک میکند.
